Σχέδια μαθημάτων
Σχέδια μαθημάτων
Ελληνες Εβραίοι
Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων
ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
SHOAH ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ
ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : το παρόν σχέδιο μαθήματος αφορά τη διδασκαλία του Ολοκαυτώματος των Ελλήνων Εβραίων στις τάξεις του Λυκείου ( μαθητές ηλικίας 15- 18 ετών ) και δεν αφορμάται από ένα συγκεκριμένο απόσπασμα της διδακτέας ύλης του Λυκείου. Η διδασκαλία του Ολοκαυτώματος των Ελλήνων Εβραίων είναι δυνατό αλλά και ζητούμενο να γίνεται στο πλαίσιο της διαθεματικότητας. Μπορεί να συσχετιστεί με τα γνωστικά αντικείμενα της ιστορίας, της λογοτεχνίας, της γλώσσας, της χημείας, των θρησκευτικών, της βιολογίας, της φιλοσοφίας κ.α. Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης των θυμάτων του Ολοκαυτώματος (27 Ιανουαρίου) ή την Ημέρα Μνήμης σε τοπικό επίπεδο (π.χ. 15 Μαρτίου για τη Θεσσαλονίκη – αναχώρηση των τρένων με τους Έλληνες Εβραίους για το Άουσβιτς).
ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ
· Να έρθουν οι μαθητές σε επαφή με την περίοδο του Ολοκαυτώματος
· Να γνωρίσουν την παρουσία του εβραϊκού ελληνισμού ( Σεφαραδίτες- Ρωμανιώτες) και τη συνύπαρξη με τους χριστιανικούς πληθυσμούς.
· Να παρακολουθήσουν τα στάδια εφαρμογής της «Τελικής Λύσης» και τις μεθόδους εξόντωσης των Εβραίων.
· Να προσεγγίσουν το θέμα μέσα από την τέχνη.
· Να συσχετίσουν το θέμα του Ολοκαυτώματος με την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον ρατσισμό.
· Να προβληματιστούν σχετικά με την άνοδο του νεοναζισμού στη σύγχρονη εποχή και να αφυπνιστούν για την ανάληψη δράσης.
· Να αναπτύξουν ομαδοσυνεργατικές δεξιότητες αλλά να καλλιεργήσουν την κριτική σκέψη και την ερευνητική προσέγγιση.
ΜΕΘΟΔΟΣ: Ομαδοσυνεργατική. Οι ομάδες καθορίζονται από τον διδάσκοντα/ τη διδάσκουσα. Εντός της ομάδας οι μαθητές/ τριες αποφασίζουν την ανάθεση καθηκόντων ( χειρισμός Η/Υ, παρουσιαστής, γραμματέας κλπ), διότι γνωρίζουν ο καθένας ακριβέστερα από τους εκπαιδευτικούς τον ρόλο στον οποίο μπορούν να αποδώσουν καλύτερα.
ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ: Η/Υ , Internet
ΠΟΡΕΙΑ ΣΧΕΔΙΟΥ
Δίνονται στους μαθητές:
1. Πληροφορίες για την πορεία των Ελλήνων Εβραίων στον ελλαδικό χώρο.
ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ Ι
https://genocides.minedu.gov.gr/selida-periehomenou/olokaytoma/
2. Τα αποσπάσματα από τις μαρτυρίες των Ελλήνων Εβραίων που εκτοπίστηκαν στο Άουσβιτς : Ιακώβ Μαέστρο, Ζανέτ Ναχμία και Νίνα Νεγρίν, Νάκη Μπέγα, Μορδοχάι Μάγιο καθώς και τα βιογραφικά σημειώματα των πληροφορητών.
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΕΒΡΑΪΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ
3. Το χρονολόγιο του Β’ ΠΠ και του Ολοκαυτώματος των Ελλήνων Εβραίων.
ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ 2
https://genocides.minedu.gov.gr/selida-periehomenou/olokaytoma/
4. Η ιστοσελίδα του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος
https://jewishmuseum.gr/psifiakes-efarmoges/oi-evraioi-tis-elladas-2300-xronia-istorias-kai-paradosis/
5. Υλικό είτε φωτοτυπημένο είτε έγκυρες διαδικτυακές ιστοσελίδες που μπορεί να επιλέξει ο διδάσκων/ ουσα.
ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ
Οι μαθητές χωρίζονται σε τέσσερις ομάδες.
Η ομάδα 1 αναλαμβάνει να μελετήσει τις εβραϊκές κοινότητες από τις οποίες κατάγονται οι πληροφορητές στον ελλαδικό χώρο προπολεμικά. Να τις εντοπίσει στον χάρτη, να διερευνήσει τη δράση τους , τα επαγγέλματα των κατοίκων , τις σχέσεις τους με τους χριστιανούς συμπολίτες τους. Επίσης να διερευνήσει την κατάληξη των κοινοτήτων αυτών μετά τον πόλεμο.
Η ομάδα 2 αναλαμβάνει, αφού ακούσει τα αποσπάσματα των συνεντεύξεων των πληροφορητών, να καταγράψει τις συνθήκες ζωής των κρατουμένων στο στρατόπεδο του Άουσβιτς .
Η ομάδα 3 αναλαμβάνει να διερευνήσει τα αντισημιτικά μέτρα των Ναζί τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, ώστε να εξετάσει τα μέτρα της « Τελικής Λύσης».
Ολομέλεια.
· Οι ομάδες παρουσιάζουν με τη χρήση power point αλλά και του οπτικού υλικού τα αποτελέσματα της έρευνάς τους. Καλό είναι να δημιουργηθεί ένα ηλεκτρονικό τεύχος, που να μπορεί να αναρτηθεί στο blog ή στην ιστοσελίδα του σχολείου, προκειμένου να γίνει περεταίρω διάχυση.
· Συζήτηση – ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την πορεία και την κατάληξη των εβραϊκών κοινοτήτων στην Ελλάδα.
· Οι ομάδες κατόπιν μπορούν να διαβάσουν βιβλία στρατοπεδικής λογοτεχνίας π.χ. Πρίμο Λέβι « Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος», «Αντιμέτωπη με το Ολοκαύτωμα» Η Λίζα Πίνχας διηγείται, Νάτα Γκατένιο Όσμο «Από την Κέρκυρα στο Μπιρκενάου και στην Ιερουσαλήμ». Οι μαθητές μπορούν να οδηγηθούν σε άσκηση δημιουργικής γραφής. Να γράψουν π.χ. μια υποθετική επιστολή σε έναν – μια από τους συγγραφείς εκφράζοντας τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους.
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν τις ψηφιακές εφαρμογές του προγράμματος και με ευρηματικό τρόπο να περιηγηθούν στις γνώσεις που απέκτησαν.
Χριστιανοί
Η Γενοκτονία των Αρμενίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
.
Η Γενοκτονία των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Γενοκτονία των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: Όροι και Επεξηγήσεις
Το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα σκοπό έχει να εισαγάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες α) στη σύγχρονη ορολογία του γενοκτονικού φαινομένου και της κατηγοριοποίησης των γενοκτονιών και β) στην προβληματική της διάκρισης μεταξύ των εγκλημάτων μαζικής βίας, που είναι οι γενοκτονίες, και των αυθόρμητων βιαιοτήτων στο πλαίσιο εχθροπραξιών. Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί ένα πρόσφορο ιστορικό παράδειγμα, για να γίνουν κατανοητές όλες οι παραπάνω έννοιες και διαφοροποιήσεις, ενώ παράλληλα φωτίζονται άγνωστες ίσως πτυχές της οικογενειακής ιστορίας των μαθητών/τριών και της ιστορίας «από τα κάτω». Το πρόγραμμα είναι κατάλληλο να αξιοποιηθεί σε τάξεις από Β΄ Γυμνασίου και άνω και έχει χρονική διάρκεια μια ή δύο διδακτικές ώρες, ανάλογα με την ηλικία των παιδιών και το επίπεδο της τάξης.
Ο/η εκπαιδευτικός αξιοποιεί επιλεκτικά αποσπάσματα του κειμένου αναφοράς, τεκμήρια και δραστηριότητες που εξυπηρετούν τους διδακτικούς του στόχους.
Δομή Προγράμματος
ü ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
Θεοδόσιος Αρ. Κυριακίδης, «Σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις στο έγκλημα της Γενοκτονίας. Το Παράδειγμα των Ελλήνων του Πόντου» https://genocides.minedu.gov.gr/selida-periehomenou/to-egklima-tis-genoktonias/
ü ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
1. α) Στη σελίδα 2 του ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑΣ να εντοπίσετε και να μελετήσετε τα τρία βασικά στάδια της γενοκτονίας.
β) Να μεταβείτε στην ψηφιακή εφαρμογή Τα στάδια της Γενοκτονίας
https://learningapps.org/watch?v=pr48gcbsn24
και να τοποθετήσετε σε σωστή σειρά τα στάδια κατά τα οποία εξελίσσεται η γενοκτονία.
2. α) Στη σελίδα 3 του ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑΣ να εντοπίσετε και να μελετήσετε τις κατηγορίες των γενοκτονιών.
β) Να μεταβείτε στην ψηφιακή εφαρμογή Τα είδη της Γενοκτονίας
https://learningapps.org/watch?v=p73yidkyt24
και να τοποθετήσετε τις γενοκτονίες των πληθυσμών στη σωστή κατηγορία.
ü Ο ΟΡΟΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ: (Σ)ΩΣΤΟ ή (Λ)ΑΘΟΣ
Να μελετήσετε τα υποκεφάλαια ΙΙ και ΙΙΙ του ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑΣ και να κυκλώσετε το γράμμα (Σ)ΩΣΤΟ ή (Λ)ΑΘΟΣ μετά από κάθε περίοδο.
1. Ο όρος «γενοκτονία» (genocide) είναι ένας νεοφυής όρος που επινοήθηκε το 1944 από τον Πολωνοεβραίο δικηγόρο Ράφαελ Λέμκιν, ο οποίος κατέληξε στον όρο αυτό στην προσπάθειά του να αποδώσει τη συστηματική εξολόθρευση των Εβραίων κατά το Ολοκαύτωμα.
(Σ) ή (Λ)
2. Γενοκτονία είναι μια σειρά από αυθόρμητες βιαιότητες ή συγκυριακές απώλειες στο πλαίσιο εχθροπραξιών και δεν αποτελούν απαραίτητα καλά μελετημένες πράξεις σφαγών και βίαιων εκτοπίσεων συγκεκριμένων ομάδων και πληθυσμών.
(Σ) ή (Λ)
3. Η πολιτική των βίαιων εκτοπισμών στο εσωτερικό υπήρξε μια καλά μελετημένη και όχι τυχαία ενέργεια των Οθωμανικών αρχών για την εξολόθρευση των Ελλήνων του Πόντου.
(Σ) ή (Λ)
4. Στην περίπτωση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου η εξολόθρευση επιτεύχθηκε μόνο με σφαγές και όχι με μια σειρά μέτρων που εφαρμόστηκαν, όπως η αναγκαστική ένταξη στα τάγματα εργασίας, οι εκτοπίσεις και οι βίαιοι διωγμοί στο εσωτερικό.
(Σ) ή (Λ)
5. Η αναγκαστική ένταξη των Ελλήνων του Πόντου στα τάγματα εργασίας, οι εκτοπίσεις και οι βίαιοι διωγμοί στο εσωτερικό ήταν εξίσου θανατηφόρα μέτρα όσο και οι σφαγές.
(Σ) ή (Λ)
6. Στην εκτεταμένη έκρηξη βίας που σημειώνεται στη περιοχή του Δυτικού Πόντου το έτος 1916 η κυβερνητική εμπλοκή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αποδεικνύεται από τα τηλεγραφήματα των αρχών, με τα οποία ζητούν να πληροφορηθούν πόσοι Έλληνες είχαν μετακινηθεί από τη συγκεκριμένη επαρχία του Δυτικού Πόντου, πού είχαν αποσταλεί και πόσοι από αυτούς είχαν παραμείνει στις θέσεις τους.
(Σ) ή (Λ)
7. Μπορούμε να μιλάμε όχι για μια οργανωμένη και συστηματική εξολόθρευση των Ελλήνων του Πόντου αλλά για παράπλευρες απώλειες αμάχων μιας πολεμικής περιόδου.
(Σ) ή (Λ)
ü ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ: ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ /ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ
1. Να μελετήσετε το υποκεφάλαιο VII. Πηγές του ΚΕΜΕΝΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Στη συνέχεια υποθέστε ότι είστε δημοσιογράφος ξένου ειδησεογραφικού πρακτορείου, που παρακολούθησε από κοντά τις δυο πορείες εκτοπισμού, οι οποίες περιγράφονται στο συγκεκριμένο υποκεφάλαιο. Να γράψετε ένα σύντομο άρθρο στην εφημερίδα σας, στο οποίο θα καταγράφετε απλά και περιεκτικά τις σκηνές στις δυο πορείες που σας έκαναν εντύπωση, για να ενημερώσετε τους/τις αναγνώστες/τριες σας.
2. Να διερευνήσετε μέσα στο οικογενειακό ή/και φιλικό σας περιβάλλον εάν διασώζονται μνήμες από αντίστοιχες πορείες εκτοπισμού ή άλλα μέτρα εξόντωσης των Ελλήνων του Πόντου ή/και γενικά των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Να καταγράψετε τις οικογενειακές ή/και φιλικές σας ιστορίες και να τις παρουσιάσετε στην τάξη. Εναλλακτικά μπορείτε να τις δημοσιεύσετε στην εφημερίδα του σχολείου σας.
Γιουγκοσλάβοι
Γιουγκοσλαβικοί Πόλεμοι
Τα εγκλήματα των Ουστάσι: αφορμή για συζήτηση πάνω στη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση στη Γιουγκοσλαβία
Το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα σκοπό έχει να ρίξει φως στα εγκλήματα των Κροατών φασιστών Ουστάσι κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στη γενικότερη συζήτηση για τα φαινόμενα της εθνοκάθαρσης και της γενοκτονίας που έφεραν στην επιφάνεια οι πόλεμοι της Γιουγκοσλαβίας (1991-1995).
Απευθύνεται ιδανικά σε μαθητές και μαθήτριες της Γ΄ Λυκείου. Μπορεί επίσης να εφαρμοστεί ως εργαστήριο (συναφούς με το θέμα μαθήματος) σε φοιτητές/τριες 1ου και 2ου έτους σχολών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες.
Δεν είναι απαραίτητο να εξαντλήσει ο/η εκπαιδευτικός όλα τα τεκμήρια, ενώ από τα κείμενα αναφοράς επιλέγει τα εδάφια που εξυπηρετούν τους επιμέρους στόχους της διδασκαλίας του/της.
Δομή Προγράμματος
ü ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
1. Εισαγωγικό κείμενο: «Γενοκτονία και Εθνοκάθαρση στους πολέμους της Γιουγκοσλαβίας (1991-1995)», Θωμάς Δημόπουλος, Υπ. Διδάκτωρ Βαλκανικής Ιστορίας.
https://genocides.minedu.gov.gr/anakalypste/giougkoslaboi/genoktonia-kai-ethnokatharsi/
2. Οι Συνεργοί των δυνάμεων του Άξονα: άρθρο με περικοπές. (United States Holocaust Memorial Museum)
Συνεργοί των Δυνάμεων του Άξονα (Άρθρο με περικοπές) | Εγκυκλοπαίδεια Ολοκαυτώματος (ushmm.org)
ü ΧΑΡΤΗΣ (United States Holocaust Memorial Museum):
Διαμελισμός της Γιουγκοσλαβίας – ΧΑΡΤΕΣ
ü ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
https://learningapps.org/watch?v=pj4yk62m224
ü ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ (United States Holocaust Memorial Museum):
1. Ο Αδόλφος Χίτλερ χαιρετίζει τον Άντε Πάβελιτς κατά την επίσκεψή του στη Βαυβαρία, Γερμανία, 9 Ιουνίου 1941.
Collections Search - United States Holocaust Memorial Museum (ushmm.org)
2. Ο Κροάτης ηγέτης Άντε Πάβελιτς και ο στρατηγός Σλάβκο Κβάτερνικ μιλούν σε μια ομάδα από καλογριές σε ένα άγνωστο στρατόπεδο ή ίδρυμα στην Κροατία. 1942.
Collections Search - United States Holocaust Memorial Museum (ushmm.org)
3. Ο Αδόλφος Χίτλερ με τον Άντε Πάβελιτς σε επίσημη επίσκεψη του Χίτλερ στην Κροατία. 1941-1944.
Collections Search - United States Holocaust Memorial Museum (ushmm.org)
4. Ένας φρουρός των Ουστάσι στέκεται ανάμεσα στα πτώματα των κρατουμένων που δολοφονήθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Γιασένοβατς.
Collections Search - United States Holocaust Memorial Museum (ushmm.org)
5. Η πολιτοφυλακή των Ουστάσι εκτελεί κρατούμενους κοντά στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Γιασένοβατς.
Collections Search - United States Holocaust Memorial Museum (ushmm.org)
6. Θύματα των θηριωδιών των Ουστάσι (Κροάτες φασίστες) στις όχθες του ποταμού Σάβα. Στρατόπεδο συγκέντρωσης Γιασένοβατς, Γιουγκοσλαβία, μεταξύ 1941 και 1945
7. Ουστάσι (Κροάτες φασίστες) φρουροί στρατοπέδου διατάζουν έναν Εβραίο άνδρα να βγάλει το δαχτυλίδι του, προτού τον πυροβολήσουν. Στρατόπεδο συγκέντρωσης Γιασένοβατς, Γιουγκοσλαβία, μεταξύ 1941 και 1945.
8. Ρομά (Τσιγγάνοι) εκτοπίζονται στο Κόζαρε και το Γιασένοβατς, κροατικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Γιουγκοσλαβία, Ιούλιος 1942.
10. Παιδιά κάθονται και κοιμούνται στο πάτωμα στο Σίσακ, ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης των Ουστάσι για παιδιά. Γιουγκοσλαβία, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
ü ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
1. Από ποια εδάφη αποτελούνταν το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, που δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου;
2. Με ποιον τρόπο ο Σέρβος βασιλιάς Αλέξανδρος Καραγιώργης προσπάθησε να δημιουργήσει μια νέα συλλογική ταυτότητα, αυτή των Γιουγκοσλάβων (Νοτιοσλάβων);
3. Πότε εμφανίζεται το Κροατικό Επαναστατικό Κίνημα των Ουστάσι και ποια είναι η δράση του;
4. Πώς αντιμετωπίστηκαν οι Κροάτες από τους Γερμανούς και τους Ιταλούς κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;
5. Πόσα στρατόπεδα συγκέντρωσης κατασκεύασαν οι Κροάτες φασίστες στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου;
ü ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ
1. Για ποιους λόγους απέτυχε το εγχείρημα του βασιλιά Αλέξανδρου Καραγιώργη για μια ενωμένη Γιουγκοσλαβία;
2. Πού στήριζαν οι Κροάτες τα αιτήματά τους για αυτονομία;
3. Ποιες πληθυσμιακές ομάδες ήταν τα θύματα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Κροατών φασιστών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;
4. Για ποιον λόγο το στρατόπεδο Γιασένοβατς αποκαλείται «το Άουσβιτς των Βαλκανίων»;
5. Το γεγονός ότι το εγχείρημα του βασιλιά Αλέξανδρου Καραγιώργη να ενώσει τους Σλάβους ουσιαστικά απέτυχε οδήγησε στην εγκατάλειψη του οράματος της ενωμένης Γιουγκοσλαβίας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;
6. Αφού διαβάσετε το παρακάτω απόσπασμα από το άρθρο του Θ. Δημόπουλου, «Γενοκτονία και Εθνοκάθαρση στους πολέμους της Γιουγκοσλαβίας (1991-1995)» και με βάση όσα μάθατε για τα εγκλήματα των Ουστάσι την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, να συζητήσετε στην τάξη κατά πόσο συμφωνείτε με την άποψη ότι η Ιστορία επαναλαμβάνεται.
Κατά τους γιουγκοσλαβικούς πολέμους (1991-1995), όλες οι πλευρές υπέστησαν την πρακτική των εθνοκαθάρσεων. Οι πόλεμοι της Κροατίας και της Βοσνίας αποτέλεσαν τις αιματηρότερες συγκρούσεις στην ευρωπαϊκή μεταπολεμική εποχή, ξεπερνώντας σε διαστάσεις τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο.
ü ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ: ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ /ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ
1. Γράμμα από το Γιασένοβατς.
Βρέθηκες εγκλωβισμένος/η στην παιδική πτέρυγα στου στρατοπέδου συγκέντρωσης Γιασένοβατς στην Κροατία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Γράφεις ένα γράμμα που ελπίζεις να φτάσει στα χέρια των γονιών σου και περιγράφεις την κατάσταση που επικρατεί μέσα στο στρατόπεδο.
Πριν ξεκινήσεις το γράμμα σου, καλό θα ήταν να διαβάσεις (σε μετάφραση) το απόσπασμα από τη συνέντευξη της Dobrila Kukolj.
Η Dobrila Kukolj είναι ένα από τα παιδιά που κατάφεραν να επιζήσουν από τη φρίκη του στρατοπέδου συγκέντρωσης. Γεννημένη το 1931 στο χωριό Međeđa της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, βρέθηκε σε αρκετά παιδικά στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια του πολέμου. Στο άρθρο της ειδησεογραφικής πύλης Novosti η Kukolj αναφέρει ότι θυμάται περισσότερο τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Σίσακ και του Γιασένοβατς, και τα δυο στην Κροατία, και περιγράφει πώς ήταν η άφιξη εκεί:
Η είσοδος στο στρατόπεδο συγκέντρωσης ήταν το ίδιο με το να μπαίνεις σε μια λέσχη θανάτου, όπου βασίλευε η ασυδοσία και η τρέλα, όπου μπορούσες να ακούσεις μονάχα κραυγές, κλάματα και μουγκρητά από παντού γύρω στον αέρα. Μια εικόνα που ακόμα που παγώνει το αίμα στις φλέβες μου είναι όταν έτρεχα να ξεφύγω από τους Ουστάσι, που έπιαναν μικρά κορίτσια και βιαιοπραγούσαν έπειτα εναντίον τους. Τότε ήταν που κατά λάθος πάτησα πάνω σε ένα νεογέννητο κάτω στο χώμα. Το κλάμα που έβγαλε ακόμα ηχεί μες στ’ αυτιά μου. Εμείς που επιζήσαμε από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης βρισκόμαστε στο τέλος του ταξιδιού μας, αλλά η κληρονομιά μας δε θα πρέπει να λησμονηθεί ποτέ και γι’ αυτό ζητώ από τις παρούσες γενιές και τις γενιές που θά ‘ρθουν να διασφαλίσουν ότι δε θα επιτρέψει τέτοιο κακό σαν κι αυτό που έφερε ο πόλεμος -ούτε στη χώρα μου ούτε πουθενά αλλού.
Περισσότερα στοιχεία για τα παιδιά στο Ολοκαύτωμα μπορείς να βρεις στην Εγκυκλοπαίδεια του Ολοκαυτώματος (United States Holocaust Memorial Museum) Τα παιδιά κατά το Ολοκαύτωμα | Εγκυκλοπαίδεια Ολοκαυτώματος (ushmm.org)
2.
Βρίσκεσαι σε Θερινό Πανεπιστήμιο για την προώθηση της Ιστορίας και του Πολιτισμού των Βαλκανίων σε κάποια Βαλκανική πρωτεύουσα. Συμμετέχεις σε μια συζήτηση, στην οποία Κροάτες συνομήλικοί σου προσπαθούν να υποβαθμίσουν και ουσιαστικά αρνούνται τα εγκλήματα των Ουστάσι κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
α) Με ποια επιχειρήματα ή/και τεκμήρια θα μπορούσες να ανασκευάσεις τα επιχειρήματά τους; β) Θεωρείς πως η επιλογή να αποχωρήσεις από τη συγκεκριμένη συζήτηση και να σιωπήσεις, για να μην εξάψεις μίση και πάθη, θα ήταν προτιμότερη για την εμπέδωση της ειρηνικής συνύπαρξης και της ευημερίας των Βαλκανίων;