ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ

Στην Έσπιε [οικισμός στην περιοχή Τρίπολης του Πόντου] το μαντάτο έφτασε Κυριακή 16 Νοεμβρίου 1916 το πρωί. Ο Ντελάλης γυρνούσε ανάμεσα στα ελληνικά σπίτια και καλούσε όλους τους Ρωμιούς να μαζευτούν μπροστά στην εκκλησία μέσα σε λίγη ώρα, κουβαλώντας μαζί τους, τα υπάρχοντά τους, ό,τι μπορούσαν… 480 ψυχές ξεκίνησαν τον Δρόμο του Γολγοθά. Ο δρόμος που πήραν -τι τραγική ειρωνεία;- ήταν ο δρόμος που πήγαιναν στα παρχάρια [ενν. στις αγροτικές κατοικίες στην εξοχή], κάθε Ιούνιο. Ο δρόμος της χαράς και της αγαλλίασης έμελλε να γίνει ο δρόμος του μαρτυρίου….  

Γ. Ανδρεάδης, Ταμάμα, Η αγνοούμενη του Πόντου, Θεσσαλονίκη 2023 (α΄ έκδοση Αθήνα 1992), σ. 113, 115, 117.