Το χρονολόγιο της Γενοκτονίας των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Το χρονολόγιο της Γενοκτονίας των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
1908
Ιούλιος: Επανάσταση των Νεοτούρκων και δημοσίευση Συντάγματος: ισονομία, ισοπολιτεία, ανεξιθρησκία για όλους τους υπηκόους της Αυτοκρατορίας. Έκδοση εφημερίδων, ίδρυση συλλόγων κ.λπ.
Οκτώβριος: Πραγματοποίηση των πρώτων βουλευτικών εκλογών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, στις οποίες σημειώνεται νοθεία και καταπάτηση των εκλογικών δικαιωμάτων των μη τουρκικών πληθυσμών. Εκλογή στον Πόντο του βουλευτή Ματθαίου Κωφίδη.
1909
24 Απριλίου: Εκθρόνιση του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ Β΄ και εξορία του στη Θεσσαλονίκη.
1910
1910: Υποχρεωτική στράτευση όλων των Οθωμανών υπηκόων.
1911
Οκτώβριος: Συνέδριο των Νεοτούρκων στη Θεσσαλονίκη, στο πρόγραμμα του οποίου κυριαρχεί το σύνθημα «Η Τουρκία στους Τούρκους».
1913
12 Ιουλίου: Δολοφονία του Μεγάλου Βεζίρη Μαχμούτ Σεβκέτ Πασά και απόλυτη εξουσία της τριανδρίας του νεοτουρκικού Κομιτάτου «Ένωση και Πρόοδος» (Ταλαάτ, Τζεμάλ και Ενβέρ πασά).
1/14 Δεκεμβρίου: Άφιξη στην Κωνσταντινούπολη του Γερμανού στρατηγού Liman von Sanders ως επικεφαλής της γερμανικής στρατιωτικής αποστολής.
1914
1914: Εμπορικός αποκλεισμός των ελληνικών επιχειρήσεων σε ολόκληρο τον Πόντο.
Μάιος: Ισχυρές πιέσεις στον ελληνικό πληθυσμό της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης από τους Νεότουρκους για την εγκατάσταση των Μουσουλμάνων προσφύγων από τα Βαλκάνια. Εκτοπισμοί και τρομοκρατικές ενέργειες εναντίον των Χριστιανών.
21 Ιουλίου: Κήρυξη γενικής επιστράτευσης όλων των εθνοτήτων της Αυτοκρατορίας.
28 Ιουλίου: Έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
22 Δεκεμβρίου: Έναρξη της Μάχης του Σαρίκαμις
23 Δεκεμβρίου: Κήρυξη Ιερού Πολέμου (jihad) από την Υψηλή Πύλη εναντίον της Αντάντ.
1915
17 Ιανουαρίου: Πανωλεθρία των οθωμανικών δυνάμεων στη Μάχη του Σαρίκαμις.
24 Απριλίου: Σύλληψη Αρμενίων προκρίτων στην Κωνσταντινούπολη, απαρχή της Αρμενικής Γενοκτονίας.
1916
1 Ιανουαρίου: Εξορία των κατοίκων της κοινότητας Πουλαντζάκης και των χωριών της περιφέρειας. Γενικές επιχειρήσεις απελάσεων στον Πόντο από τις αρχές του 1916.
3 Απριλίου: Παράδοση της πόλης της Τραπεζούντας από τον Τούρκο βαλή Μεχμέτ Τζεμάλ Αζμή μπέη στον μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθο. «Προσωρινή Κυβέρνηση Τραπεζούντας» με πρώτο δήμαρχο τον Κωστάκη Θεοφύλακτο.
5 Απριλίου: Είσοδος των ρωσικών στρατευμάτων στην Τραπεζούντα.
16 Νοεμβρίου: Γενικευμένες επιχειρήσεις εκτοπισμού και λεηλασιών εναντίον των Ελλήνων του Πόντου (Τρίπολη, Αμισός κ.ά.).
1917
26 Ιουνίου: Επίσημη είσοδος της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ.
29 Ιουλίου: Πραγματοποίηση του Α΄ Πανελληνίου Συνεδρίου Ελλήνων της Ρωσίας στο Ταϊγάνιο (Ταγανρόγκ).
25 Οκτωβρίου/7 Νοεμβρίου: Επανάσταση των Μπολσεβίκων.
1918
22 Ιανουαρίου: Πραγματοποίηση στη Μασσαλία του Α΄ Παμποντιακού Συνεδρίου με τη συμμετοχή Ελλήνων ποντιακής καταγωγής από την Ευρώπη και την Αμερική. Πρόεδρος της Επιτροπής υλοποίησης των αποφάσεων του Συνεδρίου ο Κωνσταντίνος Γ. Κωνσταντινίδης.
9/10 Φεβρουαρίου: Αποχώρηση του ρωσικού στρατού από την Τραπεζούντα και μαζική φυγή Ελλήνων προς τη Ρωσία.
1918: Ίδρυση της «Κεντρικής Ένωσης Ποντίων Ελλήνων» στο Αικατερινοντάρ με πρόεδρο τον Νικ. Ορφανίδη και γενικό γραμματέα τον Λεωνίδα Ιασονίδη.
17/30 Οκτωβρίου: Υπογραφή της Συνθήκης Ανακωχής του Μούδρου στο βρετανικό θωρηκτό «Αγαμέμνων».
Νοέμβριος: Κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από την Αντάντ. Διαφυγή των Ταλαάτ, Ενβέρ και Τζεμάλ στο εξωτερικό με τη βοήθεια της Γερμανίας.
30 Δεκεμβρίου: Υπόμνημα Ελ. Βενιζέλου για ενσωμάτωση του Πόντου στο υπό ίδρυση αρμενικό κράτος. Διαμαρτυρία των ποντιακών οργανώσεων και υποβολή υπομνημάτων στη Συνδιάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού με στόχο τη δημιουργία της Ελληνικής Δημοκρατίας του Πόντου.
1919
Ιανουάριος: Συγκρότηση του Εθνικού Συμβουλίου του Πόντου (Βατούμ) με στόχο τη δημιουργία ανεξάρτητης Δημοκρατίας του Πόντου.
18 Ιανουαρίου: Επίσημη έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου Ειρήνης στο Παρίσι.
25 Φεβρουαρίου: Συμμετοχή του ελληνικού στρατού στη συμμαχική εκστρατεία στην Ουκρανία.
27 Φεβρουαρίου: Υπόμνημα των Ελλήνων του Πόντου στον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδος Ν. Πολίτη για τη δημιουργία ανεξάρτητης Δημοκρατίας του Πόντου.
1919: Δημοσίευση της Μαύρης Βίβλου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο για τα εγκλήματα των Νεοτούρκων σε βάρος των Ελλήνων.
2/15 Μαΐου: Αποβίβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη ως εντολοδόχου των συμμαχικών δυνάμεων.
19 Μαΐου: Άφιξη του Μουσταφά Κεμάλ στην Αμισό/Σαμψούντα. Έναρξη του εθνικιστικού σχεδίου εκδίωξης των χριστιανικών πληθυσμών.
21 Ιουνίου: Συνέδριο των Κεμαλικών στην Αμάσεια και διακήρυξη της έναρξης του αγώνα κατά των Ελλήνων.
23 Ιουλίου – 7 Αυγούστου: Συνέδριο των Τούρκων εθνικιστών στο Ερζερούμ, στο οποίο τίθενται οι βάσεις της τουρκικής αντίστασης και εθνοκάθαρσης των μη τουρκικών λαών.
1920
10 Αυγούστου: Υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών.
14 Νοεμβρίου: Ήττα του Ελ. Βενιζέλου στις εκλογές και αναχώρησή του από την Ελλάδα.
22 Νοεμβρίου/5 Δεκεμβρίου: Δημοψήφισμα και επιστροφή του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ στην Ελλάδα.
1921
16 Μαρτίου: Υπογραφή του σοβιετοτουρκικού συμφώνου φιλίας. Ενίσχυση του Κεμάλ από τους Μπολσεβίκους με χρήματα και στρατιωτικό υλικό.
8/21 Μαΐου: Παραδοχή του Ισμέτ πασά ενώπιον της Εθνοσυνέλευσης για εξόντωση των Ελλήνων του Πόντου με κυβερνητική εντολή.
8/21 Σεπτεμβρίου: Καταδίκη σε θάνατο επιφανών Ελλήνων του Πόντου από τα Δικαστήρια Ανεξαρτησίας στην Αμάσεια.
20 Οκτωβρίου: Υπογραφή στην Άγκυρα του γαλλοκεμαλικού Συμφώνου Franklin-Bouillon, με το οποίο αναγνωρίστηκε η κεμαλική κυβέρνηση.
1922
26 Αυγούστου: Ρήξη του μετώπου στο Αφιόν Καραχισάρ.
27 Αυγούστου/9 Σεπτεμβρίου: Είσοδος του τουρκικού στρατού στη Σμύρνη – Μαρτυρικός θάνατος του μητροπολίτη Χρυσόστομου.
16 Σεπτεμβρίου: Έκδοση διαταγής του Νουρεντίν πασά για απέλαση όλων των Ελλήνων και Αρμενίων μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου.
11 Οκτωβρίου: Υπογραφή της Συνθήκης των Μουδανιών για τον τερματισμό του ελληνοτουρκικού πολέμου. Εκκένωση της Ανατολικής Θράκης από τον ελληνικό στρατό και πληθυσμό.
18 Νοεμβρίου: Γενική διαταγή της τουρκικής κυβέρνησης στους εξόριστους Έλληνες να εγκαταλείψουν την Τουρκία.
1923
30 Ιανουαρίου: Υπογραφή της Σύμβασης Ανταλλαγής Πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
24 Ιουλίου: Υπογραφή της οριστικής συμφωνίας στη Λωζάνη, με την οποία καθορίζονταν οι λεπτομέρειες της Συνθήκης.