Ανακαλύψτε, εξερευνήστε, κατανοήστε το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων και άλλα παραδείγματα Γενοκτονιών και Εγκλημάτων κατά της Ανθρωπότητας στον 20ο αιώνα

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα υπό τον τίτλο «Ανακαλύψτε, εξερευνήστε, κατανοήστε το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων και άλλα παραδείγματα Γενοκτονιών και Εγκλημάτων κατά της Ανθρωπότητας στον 20ό αιώνα»  στοχεύει στη δημιουργία και την εφαρμογή ενός βιώσιμου εκπαιδευτικού προγράμματος για την εξοικείωση των Ελλήνων εκπαιδευτικών και μαθητών με το τραυματικό παρελθόν του 20ού αιώνα. Μέσω της παρουσίασης της ιδιαίτερης ιστορίας της Ελλάδας στον 20^ο αιώνα η πρόταση στοχεύει στη δημιουργία μιας ψηφιακής εκπαιδευτικής πλατφόρμας με στόχο τη μελέτη και την κατανόηση εκείνης της ταραχώδους περιόδου. Η καινοτομία της νέας ψηφιακής εκπαιδευτικής πλατφόρμας έγκειται στο γεγονός ότι χρησιμοποιεί τα εργαλεία των ψηφιακών ανθρωπιστικών επιστημών στην εκπαιδευτική διαδικασία.

 

Γιατί ερευνούμε την Ελλάδα;

Η Ελλάδα είναι μία από τις λίγες χώρες στον κόσμο που βίωσε τις συνέπειες δύο γενοκτονιών στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου η Ελλάδα φιλοξένησε χριστιανικούς πληθυσμούς που υπέφεραν από τις γενοκτονικές πολιτικές των Νεότουρκων και του κεμαλικού καθεστώτος. Δύο δεκαετίες αργότερα, κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου,  ο εβραϊκός πληθυσμός της χώρας έγινε στόχος των ναζιστικών κατοχικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια  της ταυτόχρονης τριπλής κατοχής της χώρας από τη Ναζιστική Γερμανία, τη Φασιστική Ιταλία και τη Βουλγαρία. Τέλος στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο Γιουγκοσλαβικός Πόλεμος ή ο λεγόμενος "Τρίτος Βαλκανικός Πόλεμος" επανέφερε τους εφιάλτες των μαζικών φρικαλεοτήτων στη Βαλκανική Χερσόνησο.

 

 

 

Η μελέτη των Γενοκτονιών και των εγκλημάτων κατά της Ανθρωπότητας αποτελεί μια εξαιρετικά δύσκολη πρόκληση για όλους όσοι ερευνούν τα ζητήματα αυτά. Η κατανόηση των συνθηκών, των αιτιών και των αποτελεσμάτων αυτών των μαζικών εγκλημάτων τόσο στους θύτες όσο κυρίως στα θύματα αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί το ζητούμενο του διεπιστημονικού κλάδου των γενοκτονικών σπουδών. Η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της παραχθείσας ακαδημαϊκής έρευνας και η μεταφορά τους στην εκπαιδευτική διαδικασία αποτελεί ένα ακόμα ζητούμενο στον αγώνα για την αποφυγή της επανάληψης αυτών των φρικαλεοτήτων μέσω της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης της κοινωνίας των πολιτών.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ανακαλύψτε, εξερευνήστε, κατανοήστε το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων και άλλα παραδείγματα Γενοκτονιών και Εγκλημάτων κατά της Ανθρωπότητας στον 20ό αιώνα»  αποτελεί μια πρωτοβουλία της Πολιτείας στο πλαίσιο της ενδυνάμωσης της εκπαίδευσης πάνω στο τραυματικό παρελθόν της Ανθρωπότητας γενικότερα και της Ελλάδος ειδικότερα. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα παρουσιάζει το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων (1941-1945) ενσωματωμένο στη γενικότερη αφήγηση του Ολοκαυτώματος, τη Γενοκτονία των Χριστιανών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1908 – 1923)  και τους Πολέμους της Γιουγκοσλαβίας (1991 – 1995) ως παραδείγματα ενός τραυματικού για τη χώρα μας παρελθόντος με στόχο την ενσωμάτωση της αφήγησής του στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας.

Ωστόσο η εισαγωγή οποιασδήποτε τραυματικής ιστορικής περιόδου στο εκπαιδευτικό σύστημα είναι πάντα ένα δύσκολο έργο. Είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί μια γέφυρα μεταξύ της ακαδημαϊκής αφήγησης αυτών των γεγονότων και της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Συνεπώς τόσο το επιστημονικό όσο και το εκπαιδευτικό προσωπικό του προγράμματος διαχειρίζεται το τραυματικό παρελθόν και την παρουσίασή του στους μαθητές με σκοπό την αποφυγή της ρητορικής μίσους προς τα εμπλεκόμενα σε αυτά τα εγκλήματα έθνη. 

Επίσης αξίζει να σημειωθεί πως το πρόγραμμα παρέχει νέο και ενημερωμένο με τα πρόσφατα αποτελέσματα της ακαδημαϊκής έρευνας εκπαιδευτικό υλικό στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές. Επιπλέον μέσω του προγράμματος προσφέρεται μια νέα εκπαιδευτική προσέγγιση, στην οποία η διαδραστικότητα και η χρήση ψηφιακών εργαλείων βρίσκονται στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ώστε οι μαθητές να μπορέσουν να εξοικειωθούν με το ιστορικό παρελθόν και να  το κατανοήσουν ευκολότερα.

Άλλωστε ο επιτελικός στόχος του προγράμματος είναι να ενθαρρύνουμε τους μαθητές να διευρύνουν την κριτική σκέψη και την ενσυναίσθησή τους κατά την αντιμετώπιση αυτών των γεγονότων, ως προϋπόθεση για να διασφαλίσουμε ότι το Ολοκαύτωμα και οι γενοκτονίες δε θα επαναληφθούν ποτέ.  Ακριβώς στο πλαίσιο αυτό  το  συγκεκριμένο πρόγραμμα συμβάλλει στην καταπολέμηση του εθνικισμού, της μισαλλοδοξίας και των ακραίων ιδεολογιών που επιθυμούν να εκμεταλλευτούν την ιστορία των γενοκτονιών και άλλων μαζικών εγκλημάτων για πολιτικούς λόγους, καλλιεργώντας το μίσος μεταξύ διαφορετικών εθνών. Συνεπώς η αφήγηση των γεγονότων και η παρουσίαση των ιστορικών τεκμηρίων δεν αποσκοπεί στην παρουσίαση της Ελλάδος ως θύματος της Ιστορίας. Μέσα από τη σύνθεση των εργαλείων της ιστορικής επιστήμης και των ψηφιακών επιστημών οι μαθητές θα είναι σε θέση να κατανοήσουν το περιβάλλον, τις αιτίες και τα αποτελέσματα που παρήγαγαν τα μαζικά εγκλήματα και οι γενοκτονίες.

Εν κατακλείδι το τελικό απότοκο του προγράμματος είναι να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές ότι η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι εγγυημένα, αλλά αμφισβητούνται συνεχώς από τις ακραίες ιδεολογίες και τις πολιτικές διακρίσεων, που τείνουν να εντείνονται και να επεκτείνονται σε ταραγμένες ιστορικές περιόδους.